Magnifica humanitas: wat AI met ons doet – en wat wij ermee moeten

Artificiële intelligentie groeit niet alleen snel – ze sijpelt inmiddels door in bijna alles wat we doen. Vaak zonder dat we het doorhebben. In Nederland kun je er eigenlijk niet meer omheen: AI zit in apps en systemen die beslissingen nemen die ons dagelijks raken. Je kiest er meestal niet voor; het is er gewoon.

De encycliek Magnifica humanitas probeert paus Leo XIV precies daar woorden aan te geven. Niet door alleen naar technologie te kijken, maar vooral door te vragen: wat betekent dit voor ons als mens? En misschien nog belangrijker: wat zijn we elkaar verschuldigd in een wereld waarin technologie steeds meer invloed krijgt?

Als AI-ethicus én katholiek las ik deze tekst met een ethiekbril. Natuurlijk is de theologische basis belangrijk, maar de kernvraag voor mij is veel praktischer: heeft deze encycliek iets te zeggen tegen gewone mensen – ook als je niets met kerk of geloof hebt?

𝗔𝗜 𝗵𝗲𝗲𝗳𝘁 𝗲𝗲𝗻 𝗺𝘆𝘀𝘁𝗶𝗲𝗸𝗲 𝘃𝗼𝗿𝗺 𝗮𝗮𝗻𝗴𝗲𝗻𝗼𝗺𝗲𝗻 𝗲𝗻 𝗱𝗶𝗻𝗴𝘁 𝗺𝗲𝗲 𝗶𝗻 𝗱𝗲 𝗿𝗮𝗰𝗲 𝗼𝗺 𝘁𝗲 𝘄𝗼𝗿𝗱𝗲𝗻 𝗮𝗹𝘀 𝗚𝗼𝗱

programma: “De leerlingen”, gepresenteerd door Jurjen ten Brinke met als thema: “Hoe je valse profeten herkent” mocht Rick Bouter een bijdrage doen over de religeuze vorm welke AI heeft aangenomen.

“In deze aflevering duiken we in één van de meest ongemakkelijke en urgente waarschuwingen van Jezus. Over hoe valse profeten je ziel op een dwaalspoor kunnen zetten, de hemel verduisteren en hoe jij, als leerling van Jezus, staande kunt blijven met onderscheidingsvermogen en met standvastigheid.” Vanaf 01:03:00 mijn bijdrage en onderstaand de voordracht.

Roomser dan de paus graag

De G7 (Groep van Zeven) werd in 1975 opgericht als platform voor ’s werelds grootste industrielanden. Het was op 14 juni voor het eerst in het bijna 50-jarig bestaan van de G7 dat ze werd toegesproken door de pontifex maximus, de ”hoogste bisschop” van de Rooms-Katholieke Kerk, ofwel de paus.

Paus Franciscus sprak de deelnemers toe over kunstmatige intelligentie . Hij ging in op de cultuur van onbeperkte menselijke macht in het kader van een obsessie om alles te controleren en elke begrenzing van het leven te overwinnen. Hierdoor lopen we het risico de controle over onszelf te verliezen. De paus is gemiddeld genomen voorzichtig optimistisch over AI, met als kanttekening dat hij focust op het belang van ethische overwegingen en menselijke betrokkenheid wat betreft zowel de ontwikkeling als het gebruik van de technologie. Enkele van zijn observaties zijn de moeite van het noemen waard:

Cyberveiligheid: van tank naar toetsenbord

Waar de motieven van oorlog voeren vanuit historisch perspectief relatief hetzelfde blijven (cultuur, religie, grond- en grondstoffen, macht, ego, etc.) ontwikkelt de manier van oorlog voeren opvallend in het digitale tijdperk.

Technologische vernieuwing raakt vrijwel alle aspecten van oorlogsvoering. Communicatiesnelheid verandert, geolocaties van tankbataljons, aansturing van hightech straaljagers en precisiebommen maken een groot verschil.

Back to Top