Magnifica humanitas: wat AI met ons doet – en wat wij ermee moeten

Magnifica humanitas: wat AI met ons doet – en wat wij ermee moeten

Artificiële intelligentie groeit niet alleen snel – ze sijpelt inmiddels door in bijna alles wat we doen. Vaak zonder dat we het doorhebben. In Nederland kun je er eigenlijk niet meer omheen: AI zit in apps en systemen die beslissingen nemen die ons dagelijks raken. Je kiest er meestal niet voor; het is er gewoon.

De encycliek Magnifica humanitas probeert paus Leo XIV precies daar woorden aan te geven. Niet door alleen naar technologie te kijken, maar vooral door te vragen: wat betekent dit voor ons als mens? En misschien nog belangrijker: wat zijn we elkaar verschuldigd in een wereld waarin technologie steeds meer invloed krijgt?

Als AI-ethicus én katholiek las ik deze tekst met een ethiekbril. Natuurlijk is de theologische basis belangrijk, maar de kernvraag voor mij is veel praktischer: heeft deze encycliek iets te zeggen tegen gewone mensen – ook als je niets met kerk of geloof hebt?

𝗔𝗜 𝗵𝗲𝗲𝗳𝘁 𝗲𝗲𝗻 𝗺𝘆𝘀𝘁𝗶𝗲𝗸𝗲 𝘃𝗼𝗿𝗺 𝗮𝗮𝗻𝗴𝗲𝗻𝗼𝗺𝗲𝗻 𝗲𝗻 𝗱𝗶𝗻𝗴𝘁 𝗺𝗲𝗲 𝗶𝗻 𝗱𝗲 𝗿𝗮𝗰𝗲 𝗼𝗺 𝘁𝗲 𝘄𝗼𝗿𝗱𝗲𝗻 𝗮𝗹𝘀 𝗚𝗼𝗱

𝗔𝗜 𝗵𝗲𝗲𝗳𝘁 𝗲𝗲𝗻 𝗺𝘆𝘀𝘁𝗶𝗲𝗸𝗲 𝘃𝗼𝗿𝗺 𝗮𝗮𝗻𝗴𝗲𝗻𝗼𝗺𝗲𝗻 𝗲𝗻 𝗱𝗶𝗻𝗴𝘁 𝗺𝗲𝗲 𝗶𝗻 𝗱𝗲 𝗿𝗮𝗰𝗲 𝗼𝗺 𝘁𝗲 𝘄𝗼𝗿𝗱𝗲𝗻 𝗮𝗹𝘀 𝗚𝗼𝗱

programma: “De leerlingen”, gepresenteerd door Jurjen ten Brinke met als thema: “Hoe je valse profeten herkent” mocht Rick Bouter een bijdrage doen over de religeuze vorm welke AI heeft aangenomen.

“In deze aflevering duiken we in één van de meest ongemakkelijke en urgente waarschuwingen van Jezus. Over hoe valse profeten je ziel op een dwaalspoor kunnen zetten, de hemel verduisteren en hoe jij, als leerling van Jezus, staande kunt blijven met onderscheidingsvermogen en met standvastigheid.” Vanaf 01:03:00 mijn bijdrage en onderstaand de voordracht.

Een buitengewoon onfatsoenlijk filmpje bleek voor de jongeren een vorm van vertier

Een buitengewoon onfatsoenlijk filmpje bleek voor de jongeren een vorm van vertier

Onlangs kwam ik een volstrekt beschamend gebruik van nieuwe technologie tegen en dat wil ik met u delen. Het betrof een confrontatie in een winkel tussen een groep jongeren en een wat oudere man.

De man zoekt iets in een van de winkelschappen als een jongere langsloopt en hem ervan beschuldigt dat hij in een blamerend TikTok-filmpje participeert. Een van de jongeren laat op zijn telefoon een filmpje zien waarop het shirt dat de man aan heeft ineens verdwijnt. Als een hyena komt er nog een volgende jongere bij staan. Die irriteert en provoceert de man door om zijn handtekening en foto te vragen, aangezien de man nu zogenaamd een TikTok-ster is. De man geeft herhaaldelijk aan dat hij niet de echte persoon in het filmpje is. Kennelijk is dit voor jongeren een vorm van vertier.

aerial view of cloudscape

Techniek en christendom

Heb je je ooit afgevraagd: zal er op de nieuwe hemel en aarde nog techniek zijn? Waarschijnlijk is je eerste reactie: ‘Nee, natuurlijk niet’. Ons antwoord op deze vraag laat veel zien over hoe we naar techniek kijken. We kunnen ons een leven zonder moderne techniek niet voorstellen. Er is zoveel techniek dat we er ons zelfs vaak niet bewust van zijn. Hoe we naar techniek kijken heeft veel te maken met hoe we er als christenen mee omgaan. De ingenieur en filosoof Egbert Schuurman dacht als christen veel na over techniek en schreef veel over een christelijke visie op techniek. In dit stuk wil ik de hoofdlijnen van zijn denken uiteenzetten.

bionic hand and human hand finger pointing

Drie kenners in gesprek over kunstmatige intelligentie: ,,Wanneer zeg je: ik doe niet meer mee?”

Is kunstmatige intelligentie (AI) werkelijk intelligent? Nee, stellen Rick Bouter en prof. dr. Marc J. de Vries. Ja, zegt ds. M. van Reenen. In een rondetafelgesprek in Apeldoorn laten ze hun licht schijnen over AI, die menselijke intelligentie bedrieglijk kan imiteren. „Hoelang gaan we nog voor het echie?”

De drie deelnemers aan het rondetafelgesprek schrijven geregeld in het Reformatorisch Dagblad over AI. Bouter werkt in de IT-wereld en is voorzitter van Techthics, een christelijke denktank. De Vries is bijzonder hoogleraar christelijke filosofie aan de Technische Universiteit (TU) Delft. De hersteld hervormde ds. Van Reenen is predikant in Urk en aankomend evangelist.

Defensie opschalen is nodig maar goede diplomatie is onmisbaar

Defensie opschalen is nodig maar goede diplomatie is onmisbaar

Drie jaar geleden schreven Martin Aarnoudse en ik het artikel ”Cyberveiligheid: van tank naar toetsenbord” (De Banier, 1-4-2022). We gingen in op digitale oorlogsvoering, het ontbreken van onlinelandsgrenzen en andere gevolgen van digitale en technologische doorbraken. Omdat het aantal defensieaankopen nu toeneemt, dacht ik aan dit thema terug in een andere context: die van technologische zelfvoorzienendheid en het voorkomen van oorlog.

Staatssecretaris Tuinman van Defensie heeft gezegd dat het kabinet 1,15 miljard euro heeft om de defensie-industrie op te schalen. Er werden al diverse aankopen gedaan, waaronder drones en kanonsystemen om drones uit de lucht te halen. Ook ging defensie samenwerkingen aan met maritieme bedrijven en de hightechindustrie. Verder werden diverse campagnes gelanceerd om werken bij defensie weer populair te maken. Het budget is eveneens bedoeld voor versnelling van vijf sleuteltechnologieën die relevant zijn in een moderne oorlogsvoering. Het gaat om kwantumcomputers, ruimtevaart, sensoren, slimmere materialen en intelligente systemen. Tuinman kent het defensiedomein van binnenuit. Dat hij zich nu voor 100 procent voor de heropbouw van onze uitgeklede defensie inzet, verdient onze waardering.