Maaijke Harmsen: “Dank God voor techniek”

Hoe kijk jij aan tegen techniek? Zie je het als een inherent gevaar dat je het gevoel geeft onafhankelijk te kunnen zijn van alles en iedereen? Of zie je het als een neutraal gegeven dat de mens kan gebruiken ten goede of ten kwade? Of zie je techniek toch anders? In dit artikel leg ik uit wat het boek ‘Dank God voor techniek’ inhoudt en wat je ermee kunt doen. Ik stel dat jouw wereld- Gods- en mensbeeld is bepalend voor hoe je tegen techniek en een technologische samenleving aankijkt.

Romantisch beeld
In de inleiding van het boek leg ik uit wat mij gegrepen heeft toen ik als docent op een bijbelschool werkte in het regenwoud van Papua Indonesië. Ik had een vrij romantisch beeld van ‘dichtbij de natuur leven’ en dat dat mensen zou helpen om meer naar elkaar om te zien en dat als je zo afhankelijk was van natuur, dit versterkend zou zijn voor je geloof. Beide veronderstellingen werden in de realiteit gelogenstraft. De natuur om ons heen is niet alleen een kwetsbaar iets, het is ook een verwoestende en dodelijke kracht waar je je tegen moet wapenen als mens en als samenleving, om te kunnen overleven en goed te kunnen leven.

Techniek in balans
Technische middelen waren zowel essentieel om te leven- landbouw werd geïntroduceerd maar ook wegen, wat weer een verwoestend effect had op het regenwoud, maar dorpen ook ontsloot en handel en communicatie mogelijk maakte. Techniek was zowel een zegen als een vloek voor de natuur en de samenleving, niet alleen daar, maar ook hier in Nederland. We kunnen met techniek dijken bouwen en monitoren, waardoor we de kans op mogelijke overstromingen drastisch kunnen terugdringen. We kunnen met techniek de opbrengst per hectare grond drastisch verhogen, wat de kosten van voedselproductie economisch gezien drastisch heeft verlaagd en honger voor grote delen van de wereld heeft uitgebannen in de afgelopen 70 jaar. Tegelijk heeft het overmatig gebruik van pesticiden en kunstmest de landbouwgrond in grote delen van de wereld ook uitgeput. De vraag is hoe je de techniek wel verantwoord kan gebruiken, waarbij je een verantwoorde balans vindt.

Menselijke motieven
In het boek ‘Dank God voor techniek’ staat de dankbaarheid voor de techniek die God gegeven heeft centraal, in landbouw, waterwerken, medische ontwikkelingen, veiligheid in fabrieken, enzovoort. Achter iedere bijbelstudie in het boek staan vragen ter overdenking of bespreking in bijbelstudie verband. Het boek laat je kritisch en dankbaar nadenken over techniek. Met de nadrukkelijke waarschuwing dat techniek nooit neutraal is; de mens stopt er zijn eigen motieven in, zowel economisch gewin, de zucht naar controle en vrijheid. We zien die motieven bijvoorbeeld terug in slimme apps die ons laten ‘kleven’ aan onze telefoons. En de algoritmes op Youtube die ons steeds meer complot achtige theorieën aanbevelen als wij iets willen uitzoeken. Denk ook aan het bedrijf Instagram dat wist dat hun aanbevelingen op dit social media platform tienermeisjes depressief maakten, maar er niets aan deed.

Bewerken en bewaken

We hebben zelf een groot verantwoordelijkheidsbesef en alertheid nodig bij alle vormen van techniek. Wat wil de techniek van ons? Wat laat het ons denken? Willen we dat? En tegelijk mogen we juist als gelovigen overal werken in en aan techniek; De mens werd al in het Paradijs opgeroepen de aarde te ‘bewerken en te bewaken’, dus met techniek de aarde te ontwikkelen, en tegelijk de aarde ook te bewaken of bewaren, zodat deze mooie Schepping niet uitgeput en uit balans raakt. Ook de techniek om de aarde te bewaren en te herstellen is een techniek waar gelovigen mee bezig mogen zijn, tot eer van God en tot welzijn van zijn of haar naaste.

About:

Maaike Harmsen is schrijver, theologe / voorganger en actief in de lokale politiek. Naast haar brede interesse in technologie en ethiek heeft zichzelf gespcialiseerd in bedrijfsethiek waarop ze ook gepromoveerd is. Linkedin

Dank God voor techniek

Bijbelstudies over ruimtevaart, robotica, gentechnologie en buitenaards leven

Dank God voor techniek van Maaike Harmsen is een vernieuwend Bijbelstudieboek over techniek en hoe wij hier vanuit het geloof mee kunnen omgaan. Wij gebruiken techniek om ons leven veiliger, makkelijker en mooier te maken. Van de schoffel tot aan de grootste telescopen, van genetische manipulatie tot dijken, techniek doet ertoe. Maaike Harmsen betoogt dat mensen niet alleen geschapen zijn om in goede harmonie met de schepping te leven, maar ook de opdracht hebben om de aarde en het heelal te ontwikkelen en in kaart te brengen. Dit Bijbelstudieboek behandelt tien Bijbelteksten die ons iets te zeggen hebben over onze omgang met techniek.

Bron: Theologie.nl

Back to Top